|
Sağlık ayaktan başlar.. |
|
|
 Kayserispor kulüp doktoru Ahmet Hamdi
Çağlar, ayağın yapısı ve fonksiyonundaki bozuklukların ayağın yanı sıra vücudun
hemen her yerinde mekanik problemlere neden olabileceğini, kişinin günlük ve spor
performansını olumsuz etkilediğini bildirdi..
Türkiye Futbol Federasyonu'nun mart ayında yayımlanan Tam Saha
Dergisinde, Çağlar'ın, ayak sağlığı ile ilgili makalesine yer verildi.
Çağlar, ayağın karmaşık yapı ve fonksiyona sahip, denge ve itme ile
ilgili dinamik bir organ olduğunu belirterek, ayakla ilgili malzeme seçiminin de
ayak sağlığını önemli derecede etkileyebileceğini vurguladı.
Yapılan araştırmaların, sadece yanlış ayakkabı seçiminde futbolda büyük
iş kayıplarına neden olduğunu ortaya koyduğuna dikkat çeken Çağlar, ''Ayağın
yapısı ve fonksiyonundaki bozukluklar, ayağın yanı sıra vücudun hemen her yerinde
mekanik problemlere neden olabileceği gibi kişinin günlük ve spor performansını
da olumsuz yönde etkiler'' dedi.
Sporcularda ayak dokularında genelde mekanik problemlerin ön plana
çıktığını, enfeksiyonların da önemli yer tuttuğunu ifade eden Çağlar, şu
bilgileri verdi:
''Ayak derisinde ve tırnaklarda mantar enfeksiyonları, sporcularda
oldukça sık görülen problemlerdir. Tırnak mantarı önce tırnakta renk değişikliği
ile başlar, daha sonra kalınlaşma ve şekil bozukluğu oluşturur. Ayak derisi
mantar enfeksiyonları daha çok parmak aralarında görülür, deride renk değişikliği
ve kaşıntı ile başlar. Mantar enfeksiyonlarının tedavisi hem zordur hem de uzun
sürer. Bu nedenle korunma çok önemlidir. Ayak enfeksiyonlarından korunmak için
öncelikle ayak bakımı ve temizliğine çok dikkat edilmelidir.
Tırnak batmalarını engellemek için ise tırnaklar düz olarak ve hafif uzun
kalacak şekilde kesilmeli. Dar ve tırnağa baskı yapacak ayakkabılar
giyilmemelidir. Tırnak batması varsa bu bölgedeki deri ve tırnak arasına ince
tampon konulmalı, enfeksiyon oluşmasını engellemek için de antiseptikler ve
antibiyotikli pomatlar tırnak batması geçene kadar kullanılmalıdır. Darbe sonucu
oluşan tırnak yatağı kanamaları, tırnak mantarı oluşumunu kolaylaştıracağı için
tırnak bakımına bu durumlarda daha çok dikkat edilmelidir. Duş sonrası ayaklar
iyice kurulanmalı, deride çatlak oluşumunu engellemek için üre bazlı bitkisel
kremler kullanılmalı. Günlük yaşamda ayakta fazla terleme varsa sık sık çorap
değiştirilmeli, çorapsız ayakkabı giyilmemelidir. Ayakkabılar, antrenman ve maç
sonrası temizlenmeli, kurulanarak nemli bırakılmamalı.''
Ayakların çok uzun süre su ile temasından kaçınılması gerektiğini
vurgulayan Çağlar, yumuşamış ayak derisinin sıyrık oluşumunu kolaylaştırdığını,
özellikle sezon başlarında sık görülen ayakkabı giyme problemlerine neden
olabildiğini kaydetti.
Ayak derisi ve tırnaktaki mekanik travmaların bu bölgelerde mantar, viral
ve diğer enfeksiyon oluşumlarını kolaylaştırdığına işaret eden Çağlar, ayaktaki
nasır ve viralin tedaviye tam cevap verebilmesi için o bölgedeki basıncın
azaltılması gerektiğini kaydetti.
Çorapların ayak ölçüsünde, örgü şekli dolaşımı rahatlatıcı tarzda,
sürtünmeyi engelleyici olması, yapısında teflon veya özel polyamide lifler
içermesi, keten içermemesi, parmak üzerinde dikiş yeri olmaması gerektiğini
vurgulayan Çağlar, ketenin teri emerek bu ıslaklığın deriyi yumuşatıp, sürtünmeyi
artırdığını, gümüş içermesi durumunda ise bakteri ve mantar üremesini önleyerek,
koku oluşumunu engellediğini belirtti.
-AYAKKABI SEÇİMİ-
Ayakkabının, aktivite biçimine, zemine, ayak ölçüsüne, yapısına ve
fonksiyonuna uygun olmasını öneren Çağlar, şu uyarılarda bulundu:
''Ayakkabıda tabanın orta kısmı fazla bükülmemeli, sadece parmakların
başladığı yerden bükülebilmelidir. Ayakkabının topuğu kavradığı kısmı, topuğun
fazla içe ve dışa dönmesini kontrol edecek kadar sert olmalıdır. Özellikle koşu
ayakkabılarında ayakkabının ön kısmı ile zemin arasında 4-12 derece açı olması,
yürüme ve koşuyu kolaylaştıracaktır. Futbol ayakkabısının dış taban özellikleri
ve çivilerin şekli, sayısı, yerleri, sertliği, uzunluğu, kişinin ayak yapısına,
fonksiyona ve zeminin özelliklerine göre belirlenmelidir. Çivi sayısının fazla ve
bıçak türü olması, ayak tabanındaki yük dağılımının daha iyi olmasını
sağlamaktadır. Zemin sert ise çivi sayısının fazla, materyalinin daha yumuşak ve
boylarının kısa olması tercih edilmelidir. Yeni sezon başında ayakkabıya bağlı
problemlerin yaşanmaması için eski ayakkabılar ile başlanmalı, yeni ayakkabılar
ayak alışana kadar kısa süreli kontrollü bir şekilde giyilmeli. Ayakkabı üst
materyalinin sentetik olması, ayakkabının hafif olmasını sağlar fakat esnek
olmadığı için ayağı tam kavrayamaz ve şeklini alamaz. Deri, ayakkabının biraz
daha ağır olmasına neden olur ama esnek olması nedeni ile ayağı tam kavrar ve
ayağın şeklini alır.''
-TABANLIKLAR ORTOPEDİK OLMALI-
Tabanlık seçilirken ortopedik olmasına dikkat edilmesini isteyen Çağlar,
ortopedik tabanın, ağrılı veya problemli olan bölgede basıncı veya yükü
azalttığına, ayağın yapısını desteklediğine ve aşırı fonksiyonları engellediğine
dikkat çekti.
Kişiye özel tabanlık yapılabilmesi için ayağın yapısı ve fonksiyonu ile
ilgili detay bilgilere ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Çağlar, bu detaylar için
dinamik pedobarografik ve hızlı kamera sistem ölçümlerine gerek duyulduğunu,
klasik muayene yöntemlerinin ayağın bu karmaşık yapı ve fonksiyonlarını
değerlendirmede yetersiz kaldığını vurguladı.
Günlük ve sporda kullanılacak ortopedik tabanlıkların farklı olması
gerektiğini belirten Çağlar, şunları kaydetti:
''Günlük kullanılacak tabanlıklar, kişinin günlük aktivitesine göre
statik veya yürüme sırasındaki ayak yapı ve fonksiyonlarına göre, sporda
kullanılacak tabanlıklar ise koşarken veya yaptığı spor sırasındaki ayak yapı ve
fonksiyonlarına göre tasarlanmalı. Ayakkabı iç tabanı çıkabilmeli ve kalınlığı en
az yerine konulacak ortopedik tabanlık kalınlığı kadar olmalıdır. Ortopedik
tabanlığın yerleşeceği zemin düz olmalı, en küçük yükselti ve alçaltının
ortopedik tabanlığın yapısını bozacağı unutulmamalıdır. Ayağın tabanlığa
adaptasyonun 3-6 hafta sürebileceği kullanıcı tarafından bilinmelidir.'' |
|
|
|
|
|
|
|
